Curriculum
Digitale Geletterdheid

Digitale geletterdheid gaat verder dan het beheersen van losse digitale vaardigheden. Het gaat ook om informatie verwerken, digitale producten creëren, veilig en verantwoord handelen en kritisch deelnemen aan de gedigitaliseerde wereld. In dit leerblok maken leraren kennis met de opbouw van het curriculum Digitale Geletterdheid en de samenhang tussen de domeinen en kerndoelen. Zo ontstaat een basis om de verschillende onderdelen van het curriculum te herkennen en te vertalen naar de eigen onderwijspraktijk.

Digitale geletterdheid zit vaak al in bestaande lessen, zonder dat je je daar als leraar altijd bewust van bent. Leerlingen zoeken informatie, werken digitaal samen, maken digitale producten en gebruiken digitale hulpmiddelen. In dit leerblok leer je herkennen welke digitale kennis, vaardigheden en houdingen leerlingen daarbij laten zien. Met de stappen Herkennen, Benoemen, Versterken en Reflecteren ontdek je hoe je bestaande leermomenten bewust kunt benutten en versterken.

Kerndoelen geven richting aan wat leerlingen moeten leren, maar krijgen pas betekenis wanneer je ze vertaalt naar de lespraktijk. In dit leerblok leer je een kerndoel digitale geletterdheid verbinden aan een bestaande les of opdracht. Je maakt het digitale leerdoel expliciet en bepaalt aan welk leerlinggedrag je kunt zien dat leerlingen eraan werken. Met kleine aanpassingen leer je zo digitale geletterdheid bewust en zichtbaar onderdeel te maken van je bestaande onderwijs.

Samen leren betekent dat leerlingen actief met en van elkaar leren. Digitale tools kunnen die samenwerking ondersteunen door leerlingen samen aan één product te laten werken, ideeën te delen en elkaar feedback te geven. In dit leerblok leer je een passende digitale tool kiezen, rollen verdelen en het samenwerkingsproces begeleiden. Zo zet je digitale middelen doelgericht in om samenwerking tussen leerlingen te versterken.

Online informatie zoeken vraagt meer dan het invoeren van een zoekterm. Leerlingen moeten leren gerichte zoekvragen en zoekwoorden te gebruiken, passende bronnen te vinden en informatie kritisch te beoordelen. In dit leerblok leer je het zoekproces van leerlingen doelgericht begeleiden en hen bewust te laten nadenken over hun keuzes. Zo help je leerlingen steeds zelfstandiger en kritischer navigeren in het digitale informatie- en medialandschap.

Digitale tools geven leerlingen de mogelijkheid om ideeën en informatie om te zetten in een eigen product. Daarbij gaat het niet alleen om het gebruiken van een tool, maar ook om nadenken over doel, doelgroep, inhoud en vorm. In dit leerblok leer je leerlingen begeleiden bij het maken, testen en verbeteren van een digitaal product. Zo leren leerlingen digitale middelen bewust en doelgericht inzetten om iets te creëren.

Een digitaal product krijgt meer betekenis wanneer leerlingen bewust nadenken over wat ze willen bereiken en voor wie ze het maken. In dit leerblok leer je leerlingen werken vanuit een duidelijk doel, een doelgroep en een boodschap. Je begeleidt hen bij het maken van bewuste ontwerpkeuzes, het geven en verwerken van feedback en het verbeteren van hun product. Zo leren leerlingen digitale producten doelgericht te ontwerpen en hun keuzes te onderbouwen.

Digitale veiligheid vraagt dat leerlingen bewust nadenken over hun gedrag en keuzes in digitale omgevingen. In dit leerblok leer je herkenbare situaties rond online veiligheid en digitaal gedrag bespreekbaar maken. Je helpt leerlingen risico’s herkennen, veilige en verantwoorde keuzes maken en nadenken over de gevolgen van hun gedrag. Samen maak je afspraken die veilig digitaal handelen een vaste plek geven in de dagelijkse lespraktijk.

Online gedrag heeft invloed op hoe leerlingen communiceren, samenwerken en met anderen omgaan. In dit leerblok leer je online gedrag aan de hand van herkenbare situaties bespreekbaar maken. Je helpt leerlingen nadenken over passende reacties, de gevolgen van hun keuzes en de invloed van digitale media op henzelf en anderen. Zo leren leerlingen bewuster en verantwoordelijker handelen in digitale omgevingen.

AI biedt kansen voor leren, maar vraagt ook om kritisch en verantwoord gebruik. In dit leerblok leer je leerlingen AI herkennen, eenvoudige AI-toepassingen verkennen en onderzoeken wat AI wel en niet goed kan. Je begeleidt leerlingen bij het beoordelen van AI-uitkomsten en bespreekt betrouwbaarheid, privacy, ethiek en verantwoord gebruik. Zo leren leerlingen AI bewust, kritisch en doelgericht inzetten.

Betrouwbare informatie herkennen vraagt dat leerlingen kritisch kijken naar bronnen en data. In dit leerblok leer je leerlingen informatie vergelijken, de afzender en herkomst onderzoeken en beoordelen hoe actueel en betrouwbaar informatie is. Je helpt leerlingen ontdekken dat bronnen en datasets een beperkt of verschillend beeld kunnen geven. Zo leren zij onderbouwd kiezen welke informatie zij gebruiken.

Een digitaal product ontstaat in een creatieproces waarin leerlingen verschillende stappen doorlopen. In dit leerblok leer je leerlingen begeleiden van een eerste idee naar een uitgewerkt digitaal product. Je bouwt het maakproces op in overzichtelijke stappen en maakt bewust ruimte voor feedback, verbetering en reflectie. Zo leren leerlingen niet alleen een digitaal product maken, maar ook doelgericht werken aan en leren van hun eigen creatieproces.

Digitale geletterdheid krijgt betekenis wanneer digitale leerdoelen bewust worden verbonden aan wat leerlingen in een les leren. In dit leerblok leer je een bestaande les ontwerpen waarin lesdoelen en digitale leerdoelen logisch samenkomen. Je kiest digitale vaardigheden die echt iets toevoegen aan het leren en maakt zichtbaar wat leerlingen digitaal leren. Zo integreer je digitale geletterdheid doelgericht in je eigen onderwijspraktijk.

Digitale geletterdheid krijgt een duurzame plek wanneer je er regelmatig en bewust aandacht aan besteedt. In dit leerblok leer je digitale vaardigheden herkennen in dagelijkse lessen en deze expliciet maken met kleine routines en activiteiten. Je oefent hoe je leerlingen bewust laat werken aan digitale vaardigheden en kort controleert wat zij leren. Zo maak je digitale geletterdheid stap voor stap onderdeel van je dagelijkse lespraktijk.

Digitale technologie en media beïnvloeden hoe we communiceren, keuzes maken en samenleven. In dit leerblok leer je digitale ethiek en gedrag bespreekbaar maken aan de hand van herkenbare situaties en dilemma’s. Je helpt leerlingen verschillende perspectieven onderzoeken, gevolgen afwegen en bewuste keuzes maken. Zo geef je digitale ethiek een structurele plek in je onderwijs.

Een goede onderzoeksopdracht vraagt dat leerlingen doelgericht informatie zoeken, bronnen beoordelen en hun bevindingen verwerken. In dit leerblok leer je een onderzoeksopdracht ontwerpen waarin digitale tools en AI het onderzoeksproces ondersteunen. Je begeleidt leerlingen bij het kritisch beoordelen van bronnen en AI-output en laat hen hun keuzes onderbouwen. Zo leren leerlingen digitale hulpmiddelen bewust en kritisch inzetten tijdens het onderzoeken.